VERKIEZINGSPROGRAMMA 2026

Inleiding

Waterland is een prachtige gemeente met sterke gemeenschappen, prachtige natuur en een rijke traditie. Een bezoeker valt direct het mooie landschap op, de prachtige karakteristieke dorpen, de stad Monnickendam, het voormalige eiland Marken en nog veel meer dat Waterland een geweldige gemeente maakt om te wonen en werken. De nabijheid van grote steden met veel werkgelegenheid en voorzieningen voor onder andere onderwijs, gezondheidszorg en cultuur is een belangrijke plus.

WaterlandNatuurlijk kiest als lokale partij voor een nuchtere en praktische koers: dicht bij de inwoners, scherp op de financiën, ruimte voor wonen en ondernemen, en aandacht voor een veilige en leefbare omgeving.

Wonen

De afgelopen raadsperiode zijn er veel woningen opgeleverd maar nog lang niet genoeg. Wij kijken uit naar de realisatie van Gouwhaven in Monnickendam, de locatie Kebomeubel in Broek in Waterland, de Zinkerswerf en Osselandwerf op Marken en hopelijk ook Ilpenstein in Ilpendam. We zetten ons in voor de realisatie van Nieuw Monnickendam (Nimo) aan de noordkant van Monnickendam, de van Disweg in Broek in Waterland, en de Westerstraat op Marken.

De woningbouw moet beter aansluiten bij de vraag. Niet meer het accent op eengezinswoningen maar meer op kleinere appartementen, betaalbaar voor jongeren, alleenstaanden en ouderen. Blokkades voor ondernemers met woningbouwprojecten moeten zoveel mogelijk worden weggenomen. De woningvraag en de oplossingen daarvoor moeten leidend zijn, niet de bureaucratie.

Wij geven zoveel mogelijk voorrang aan eigen inwoners en stoppen met de voorkeursbehandeling van statushouders op de woningmarkt, uiteraard binnen de landelijke kaders.

Ook ontwikkelen wij actief beleid om leegstand tegen te gaan en een zelfbewoningsplicht in te voeren waar mogelijk om opkopen door beleggers te stoppen.

Boerenerven mogen bewoond worden door meerdere families in kleine woongemeenschappen. Oude stolpboerderijen splitsen en ombouwen tot meerdere appartementen. Schuren omtoveren tot woonerf. Het kan! Het gebeurt al in Brabant en Gelderland. Boeren stoppen met hun bedrijf, er komen woningen bij en er verandert niets aan de omgeving. Een prachtig initiatief waar wij ons volledig voor inzetten. Geen onttrekking van woonruimte door toerisme en beleggers. Dus een stop op de groei van AirB&B’s en Bed & Breakfast in onze kernen.

Openbare Ruimte

Wij houden ons mooie landschap open, zonder het helemaal op slot te doen, dus kleine woningbouwprojecten maken we mogelijk. We gaan verkrotting actief tegen en willen dit tot een prioriteit maken. Eigenaren zijn verplicht tot onderhoud van hun panden. Hierop moet actief gehandhaafd worden.

De afgelopen 4 jaar is er door de lokale partij WaterlandNatuurlijk ingezet op het onderhoud van wandelpaden, bestrating, kademuren en bruggen. Het resultaat is zichtbaar en daar zijn we trots op.

Het onderhoud van de openbare ruimte blijft ook de komende jaren een speerpunt, zeker vanuit het oogpunt van veiligheid van onze inwoners, maar ook omdat de kwaliteit van de leefomgeving hiermee verbetert. We willen een aantrekkelijke en toegankelijke gemeente worden, waar bezoekers zich welkom voelen.

Wij blijven investeren in modern materieel voor onderhoud van de openbare ruimte, net zoals we de afgelopen vier jaar deden.

De trottoirs en wandelpaden moeten rollator- en rolstoelvriendelijker. Ook eventuele aanpassingen bij openbare gebouwen en scholen zijn daarbij aan de orde. We leggen voldoende parkeerplaatsen aan rondom de centra van de kernen, zowel voor bewoners als voor bezoekers.

Zelfstandigheid

Waterland blijft zelfstandig, daar is door de raad een aantal jaren geleden voor gekozen. Wij zijn tegen een fusie en willen geen bemoeienis van buitenaf, net zoals meer dan 70% van onze inwoners liet weten in 2019.1

De gemeente moet continu bezig zijn met haar eigen kwaliteit, en daarvoor steeds meningen ophalen bij inwoners, ondernemers en eigen medewerkers.

We gaan door met ontwikkelen van een krachtige gemeentelijke organisatie om de kwaliteit van de dienstverlening te waarborgen.
1
Bron: https://www.argumentenfabriek.nl/projecten/bestuurlijke-toekomst-gemeente-waterland/
en https://waterland.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/babc918a-2db5-40d5-b118-2d6462e2953c?documentId=8f9022c6-f66c-4630-b055-2adb8edbfbffhttps://waterland.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/babc918a-2db5-40d5-b118-2d6462e2953c?documentId=8f9022c6-f66c-4630-b055-2adb8edbfbff

We zijn uiterst kritisch op Gemeenschappelijke Regelingen en ook op de Metropool Regio Amsterdam. Er is steeds maar één criterium om mee te doen aan samenwerkingsverbanden: wat is de concrete meerwaarde voor de Waterlanders en hoeveel geld gaat hier naar toe.

Financiën

Wij zijn voor ruimhartig sociaal beleid, maar we zijn scherp op de uitgaven daarvoor. We zorgen voor sluitende begrotingen en houden daarbij de lasten voor inwoners zo laag mogelijk.

We letten goed op het geven van subsidies. Beleid vooraf en controles achteraf moeten ingevoerd worden. “Meten is weten”! Geld van burgers is géén strooigoed! Iedere euro moet iets opleveren voor de inwoners, vinden we.

Duurzaamheid vinden wij een luxeprobleem en geen eerste levensbehoefte en dus daar zijn we kritisch op.

“Geen extra taken zonder extra knaken.” Waterland kan geen extra taken van de rijksoverheid meer op zich nemen, zonder bijpassende structurele en voldoende financiering.

Het financieel management van gemeentelijke projecten moet een stuk beter, zoals ook de accountants van de gemeente adviseren. Grote overschrijdingen van honderdduizenden euro’s bij bouwprojecten (zoals de Fuutstraat in Ilpendam en het Verenigingsgebouw in Monnickendam) mogen niet meer voorkomen. Het gaat hier om overschrijdingen van 25% tot 30% van het oorspronkelijke budget. Dit moet stoppen. De solvabiliteit van de gemeente Waterland moet omhoog. Dit is de mate waarin men op lange termijn aan de financiële verplichtingen kan voldoen.

Welzijn, Sport en Jeugd

Het welzijn van de Waterlandse inwoners is een groot belang. Mensen moeten zich veilig voelen, en kunnen meedoen aan allerlei activiteiten. Dorpshuizen en verenigingen spelen daar een grote rol in.

De lokale partij WaterlandNatuurlijk is groot voorstander om de kernraden meer in positie te brengen. Door de kernraden te betrekken krijgt de gemeentelijke organisatie een veel beter beeld van wat er lokaal speelt.

Bij welzijn hoort ook dat je hulp kan krijgen als je dat nodig hebt. Naast het WMO-beleid van de gemeente Waterland is WelzijnWonenPlus in de 4 grotere dorpshuizen actief van start gegaan.

Onze partij blijft zich inzetten voor de dorpshuizen en verenigingen die in het sociale leven van de inwoners een grote rol spelen.

Sport verbroedert, sporten is gezond en zorgt voor sociale cohesie in de samenleving. We willen Sportpark Markgouw opknappen en opnieuw inrichten. Buitensport faciliteiten zijn vaak doelen voor vernielingen, daar gaan we iets aan doen. Veiligheidscamera’s kunnen dan helpen. Ook andere vormen van bewaking zijn helaas nodig.

WaterlandNatuurlijk heeft “Visie 2030 Sporten en Bewegen” geschreven. Dit document vormt de basis voor het gemeentelijk sportbeleid. We bouwen de nieuwe sporthal, maar zo zuinig mogelijk: duurzaamheid komt daarbij niet op de eerste plaats. Ook onderhoud van de openbare sportinstallaties verdient meer aandacht. Sport moet voor alle inwoners bereikbaar en betaalbaar zijn.

We gaan fysieke plekken voor jongeren opzetten in de kernen om ze een “thuis buitenshuis” te geven. Voor jongeren ontbreekt een plek waar ze bijvoorbeeld tot tien uur ’s avonds terecht kunnen, en dat hoeft niet altijd onder supervisie. Hoewel het probleem ook een landelijk probleem is, zijn er meer huisartsen nodig in Waterland. Het praktijkgebouw de Hoed is eindig. Waterland groeit en de gemeente moet huisartsen helpen om praktijkruimte te vinden.

Veiligheid

Fysieke én digitaal veiligheid moet beter in onze gemeente. Bijvoorbeeld door lantaarnpalen weer normaal te laten branden en niet op halve kracht. Trottoirs moeten rolstoel- en rollatorvriendelijker worden. Ook meer veilige oversteekplaatsen en een stoplicht op het kruispunt bij de Grote Kerk als onderdeel van een veiliger inrichting. Veiligheid is ook het tegengaan van overlast door hangjongeren. Onveilige “hot spots” moeten in kaart worden gebracht. Door de kernraden meer te betrekken, krijgt de gemeente een beter beeld van deze plekken.

Na jaren van geen enkel verkeersbesluit heeft de lokale partij WaterlandNatuurlijk verkeersveiligheid en verkeersoverlast op de kaart gezet. Dat heeft geleid tot verkeersmaatregelen in alle kernen. Onze partij zal zich blijven inzetten voor veiligheidsmaatregelen.

Verkeer en veiligheid is een dynamisch proces en verdient onze permanente aandacht. Luister naar omwonenden en hun wensen op verkeersgebied. Ook hier moeten oplossingen leidend zijn, en niet de bureaucratie!

Te zwaar en te snel verkeer moet nog steeds worden tegengegaan, dit is een lastig proces. Op het terrein van digitale veiligheid dient de gemeente zaken als Privacy & Security veel beter op orde te hebben. Waterland moet de komende jaren voldoen aan alle technische en organisatorische normen die het rijk aan gemeenten stelt. Geen excuses en uitstel meer.

Duurzaamheid & Energietransitie

Wij staan voor een praktische aanpak van de energietransitie, we willen volgen en niet leiden. Waterland hoeft niet het beste jongetje van de klas te zijn op het gebied van duurzaamheid. Alleen haalbare, betaalbare en bewezen technieken. We willen aardgas houden, of grijze of groene waterstof, maar er moet ook onderzoek naar kleine Thoriumcentrales gedaan worden.

We stoppen met geld weggooien aan groene experimenten zoals het TEO-project. We willen een rem op de verduurzaming. De nieuwe sporthal kan een stuk goedkoper zonder dure duurzaamheidsmaatregelen. Stop met symboolpolitiek: geen dure projecten waar niemand op wacht. Duurzaamheid zonder dwang, wij kiezen voor haalbare oplossingen. Wij zijn en blijven felle tegenstanders van grote windturbines in Waterland.

Toerisme en recreatie

Wij ontwikkelen een beter toeristisch en recreatief aanbod om daarmee de inkomsten te verhogen. De binnenhaven van Monnickendam moet opgeknapt worden, douche- en toiletruimten moeten veel beter. We schamen ons hoe dit er nu uitziet, terwijl we trots op ons cultuurgoed zouden moeten zijn. Baggeren van binnenwateren in de buurt van de Middendamsluis moet permanent gebeuren, boten lopen nu vast op de bodem. Wij promoten ons mooie Waterland en de wandelroutes. De borden moeten vervangen worden en onderhoud aan wandelpaden, bruggetjes, hekken en watersportinstapplaatsen moet beter. Hiervoor moet een groter budget worden vrijgemaakt.

Innen van toeristenbelasting moet veel beter, hier blijft helaas veel inkomen voor de gemeente liggen.

De parkeersituatie voor autobussen op Marken moet opgelost worden. Parkeergelden worden nu nauwelijks geïnd, dat moet veel beter. Wij willen overlast door toerisme voorkomen, zeker op Marken.

Economie en ondernemen

De Gemeente moet ondernemers veel meer ondersteunen en faciliteren en niet tegenwerken zoals we nu vaak zien. De afgelopen vier jaar is vrijwel niets gedaan aan de lokale economie. Een strategische visie op de ondernemen en bedrijvigheid ontbreekt nu volledig. Het ontwikkelen van een dergelijke visie moet prioriteit krijgen. Ook moet hier meer budget voor worden vrijgemaakt.

Er moet meer geld te gaan naar economie en toerisme. 1% van de begroting nu, is onvoldoende en niet realistisch om plannen uit te kunnen voeren.

We vinden het belangrijk dat de gemeente een visie ontwikkelt op winkels in de oude kernen. Elke winkel die stopt, verandert nu in woonruimte. Het is van belang dat levendige kernen bewaard worden, dit is goed voor de leefbaarheid in Waterland. Ook moet er ruimte voor nieuwe bedrijvigheid worden gevonden, bijvoorbeeld in Katwoude, maar ook in Gouwhaven.

Afval

We pleiten voor nascheiding bij de afvalverwerkers i.p.v. een rij containers in de tuin! De afvalverwerkers zijn hier ook gewoon beter in dan onze huishoudens. De kosten zijn misschien iets hoger maar het is veel betere dienstverlening door de gemeente aan de inwoners. Meer ondergrondse containers waar mogelijk. Meer soorten afval mee met het grofvuil dan nu toegestaan is. We weigeren om mee te betalen aan eventuele hogere kosten voor de externe milieustraat. Ons is voorgehouden dat het uitbesteden van de milieustraat kosten zou besparen voor onze inwoners. Aan deze belofte gaan we ons dus gewoon houden.

Dienstverlening en Participatie

Er moeten meer gemeentelijke diensten gedigitaliseerd worden, we willen een digitaal participatieplatform ontwikkelen (zoals “Doe Mee” in de Gemeente Best). Het gebrek aan goede communicatie naar de Waterlanders is nu schrijnend. Beter naar de inwoners en ondernemers luisteren en véél beter met ze communiceren moet het motto voor de komende jaren worden.

De gemeentelijke organisatie is er voor de inwoners, niet andersom. De grondhouding van medewerkers tegenover de inwoners en bedrijven moet positief en ondersteunend zijn, in plaats van steeds uit te dragen wat niet kan.

We ondersteunen onze inwoners die digitaal niet meekomen om wat voor reden dan ook, om deel te nemen aan deze maatschappij. Ook hierin is een grote rol voor de gemeente.

Handhaving

Handhaving in Waterland schiet tekort: of nou gaat om fout- of lang-parkeerders, overlast door hangjongeren, vuurwerk, bootwrakken, uitkeringsfraude of illegale bewoning op schepen en verboden toeristische verhuur….

In Waterland is er in feite nauwelijks handhaving. Er blijft nu teveel geld aan niet geÏnde boetes liggen. WaterlandNatuurlijk zorgt voor een prettige woonomgeving waar serieuze handhaving van regels onderdeel van uitmaakt.

Bijlage: verkiezingsprogramma per kern